RSS

Poradnik dla mieszających – część XI

21 Lip

Jeszcze kilka zdań o obliczaniu…

Czasem wykonujemy trochę inną operację, polegającą na mieszaniu dwóch roztworów zawierających nikotynę (oczywiście każdy z nich o różnym stężeniu). Jak widać, nie da się w tym przypadku zastosować wyżej opisanego sposobu. Nadal jednak obliczenia są naprawdę proste.

Postaram się pokazać to na przykładzie. Załóżmy, że mamy do dyspozycji dwa liquidy – jeden z nich ma stężenie 24 mg/ml, drugi natomiast 6 mg/ml. Mieszając je w odpowiednich proporcjach możemy uzyskać płyn o stężeniu mieszczących się pomiędzy tymi dwoma wartościami. Przyjmijmy, że zależy nam na roztworze o mocy 10 mg/ml.

Najprościej w tej sytuacji zastosować tzw. metodę krzyżową. Jak to działa?

Spójrzmy na schemat:

a                       c – b

c

b                         a – c

a – stężenie roztworu 1

b – stężenie roztworu 2

c – stężenie roztworu, które chcemy uzyskać.

W takim razie dla naszego przykładu (dla przypomnienia: mieszanie roztworów o stężeniach 24 mg/ml i 6 mg/ml – roztwór wynikowy 10 mg/ml):

24                                      10 – 6 = 4

10

6                                     24 – 10 = 14

Jak widać – odejmowanie wykonuje się „na krzyż” – stąd nazwa metody. No dobrze – i co dalej?

Otrzymaliśmy dwie liczby 4 (dla stężenia 24) oraz 14 (dla stężenia 6). I właśnie w takich proporcjach trzeba zmieszać nasze dwa roztwory. Wystarczy wziąć 4 ml roztworu bardziej stężonego oraz 14 ml mniej stężonego, aby uzyskać 18 ml mieszaniny o stężeniu 10 mg/ml.

No dobrze – a co jeśli chcielibyśmy uzyskać po zmieszaniu nie 18 ml, ale na przykład dokładnie 10? Wtedy musimy wykonać dodatkowe krótkie obliczenie.

Zauważmy, że łącznie mamy 4 + 14 = 18 „jednostek do zmieszania”. Jeśli chcemy mieć 10 ml, to musimy sprawdzić, jaką objętość będzie miała nasza uniwersalna jednostka w tym przypadku. Posłużymy się ponownie proporcją.

Skoro:

18 jednostek stanowi 10 ml

1 jednostka stanowi x ml

x = (10*1)/18 = 0,555 ml

Wiemy już, jaką objętość stanowi jedna jednostka, a więc teraz wszystko już powinno być proste. 4 jednostki to 4*0,555 = 2,22 ml, 14 jednostek to 14*0,555 = 7,77 ml. Po zaokrągleniu wiemy już, że należy zmieszać 2,2 ml roztworu 24 mg/ml oraz 7,8 ml roztworu 6 mg/ml.

Warto dodać, że metodę krzyżową można także stosować do obliczeń w przypadku, gdy rozcieńczamy płyn bazowy rozcieńczalnikiem beznikotynowym. Wówczas oczywiście w miejscu stężenia roztworu 2 (b we wzorze powyżej) wstawiamy 0. Wynik oczywiście musi być dokładnie taki sam, jak w przypadku obliczeń opisanych na początku tego rozdziału. Proponuję dla treningu sprawdzić to na własnym przykładzie i do swoich obliczeń wybrać tę metodę, która będzie wygodniejsza.

(c) by Mirosław Dworniczak
Jeśli chcesz wykorzystać ten tekst lub jego fragmenty, skontaktuj się z autorem.

 
1 komentarz

Opublikował/a w dniu 21 Lipiec 2010 w ogólne

 

Tagi:

One response to “Poradnik dla mieszających – część XI

  1. gotronkk

    21 Lipiec 2010 at 15:17

    No i teraz sam muszę się zawstydzić bo ostatnio rozrabiałem resztkę bazy i chwilę mi zajęło, żeby obliczyć proporcje. I że też nie wpadłem na to, że można to zrobić w tak prosty sposób. Chemiku jesteś wielki! A ja tymczasem idę do kąta się wstydzić.🙂

     

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: